ÜNER YAYINCILIK AŞ

ORTA ÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ ve SBS

İlköğretim müfredatının temel unsurlarını esas alan, öğrencilerin ilköğretimdeki performansını daha doğru bir şekilde ve çok yönlü olarak ölçen ve ortaöğretim kurumlarına doğru bir şekilde geçiş için zemin sağlayan Orta Öğretime Geçiş Sistemi (OGES) ortaya çıkmıştır.

Yeni geliştirilen model, öğrencilerin performansını, sürece dayalı bir şekilde ve çok boyutlu olarak ölçmeye dayanmaktadır.

Bu sistem,

1.  İlköğretim müfredatının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve yeni müfredatın temel felsefesinin yerleşmesini sağlamayı,

2.  Okulda sunulan eğitim ve öğretimi güçlendirmeyi ve daha anlamlı kılmayı,

3. Ortaöğretime geçişi, tek bir sınava bağlamadan, sürece dayalı ve objektif bir yerleştirme ile gerçekleştirmeyi,

4.  İlköğretim okullarında, okulda gerçekleştirilen eğitim ve öğretime odaklı değerlendirme yapabilmenin zeminini hazırlamayı,

5.  Eğitim ve öğretimde kaliteyi artırmak ve okul dışı eğitim faaliyetlerini okul programlarıyla destekli ve uyumlu hale gelmesini sağlamayı,

6. Yeni modelle 6, 7, ve 8. sınıflarda yapılacak seviye belirleme sınavları ile öğrencinin süreç içindeki gelişimini değerlendirmeyi,

7.  Okullar arasındaki niteliğe ve niceliğe dayalı farklılıkları gidermeye yönelik veriler elde etmeyi,

8. Ortaöğretim Yöneltme ve Davranış Puanı ile öğrencilerin 3 yıl sonunda yapılan gözlemlere dayalı olarak yetenek, ilgi ve değerlerine uygun alanlara yönelmelerini kolaylaştırmayı,

9.  Öğrencilerin performans ve proje ödevlerini ortaöğretim kurumlarına yerleştirme sürecinde Davranış ve Yönlendirme Puanı ile Yıl Sonu Başarı Puanı yoluyla değerlendirmeyi,

10. Öğrenciler üzerindeki sınav kaygısının azaltılarak, öğrencinin sosyal ve kişisel gelişimine zaman ayırmasını sağlamayı amaçlamaktadır.

Orta Öğretime Geçiş Sisteminin (OGES) Yapısı;

Sistem 3 ana unsurdan oluşmaktadır;

  • Seviye Belirleme Sınavları
  • Yılsonu Başarı Puanı
  • Davranış Puanı

SEVİYE BELİRLEME SINAVLARI (SBS)

Her yıl Haziran ayında ders yılı bitiminden sonra 6, 7 ve 8. sınıflarda, öğrencinin derslerden, o yılın müfredatında belirtilen kazanımları ölçen sınavlardır. Bu sınav, kesinlikle bir sıralama sınavı niteliğinde olmayıp, sadece öğrencinin Türkçe, Matematik, Fen ve Teknoloji, Sosyal Bilgiler ve Yabancı Dil alanında sene içerisinde öğrendiği konulardan kazanımlarını yoklayacak, güçlük derecesi yüksek olmayan, okuluna normal olarak devam eden her öğrencinin üstesinden gelebileceği sorularla yapılacaktır.

Özellikle ortaöğretime geçişte dikkate alınacak puan türünün oluşturulabilmesi ve yabancı dil ile ilgili endişelerin ortadan kaldırılması amacıyla ağırlıklı puan hesaplaması yapılacaktır.

 
TESTLERİN KATSAYILARI
SINIF
TÜRKÇE
MATEMATİK
FEN VE TEKNOLOJİ
SOSYAL BİLGİLER
YABANCI DİL
6. SINIF
4
4
3
3
1
7. SINIF
4
4
3
3
1

Soru sayısı; 6, 7 ve 8. sınıflarda öğrencinin yaş durumu dikkate alınarak farklı sayılarda olacaktır.

SINIF
TOPLAM SORU SAYISI
SÜRE
6. SINIF
80
100 dk.
7. SINIF
90
110 dk.
8. SINIF
100
120 dk.

Soruların dağılımı ve test bölümlerinin oluşturulması, dersin haftalık ders programı içerisindeki ağırlığına orantılı olarak yaklaşık değerlerin tamamlanması esas alınarak belirlenmiştir.

SORU DAĞILIMLARI
SINIF
TÜRKÇE
MATEMATİK
FEN VE TEKNOLOJİ
SOSYAL BİLGİLER*
YABANCI DİL
6. SINIF
19
16
16
16
13
7. SINIF
21
18
18
18
15

*Sosyal Bilgiler sorularının içinde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi soruları da yer alacaktır. Ancak bu dersten muaf olan öğrencilerle bunları cevaplamak istemeyen öğrenciler için alternatif Sosyal Bilgiler soruları yer alacaktır.

Seviye Belirleme Sınavı 2007-2008 Öğretim Yılında,

6. sınıflar için 21 Haziran 2008

7. sınıflar için 22 Haziran 2008 tarihinde, tüm il ve ilçe merkezlerinde ve yurt dışındaki okullarda gerçekleştirilecektir. Sınav başvuruları için özel bir işleme gerek kalmadan sadece bankaya sınav harcının yatırılması yeterli olacaktır.

Yılsonu Başarı Puanı (YBP)

Öğrencinin derslerden aldığı yıl sonu puanları, o derslere ait haftalık ders saati ile çarpılarak ağırlıklı yıl sonu puanları hesaplanır. Bu puanların toplamının, o derslere ait haftalık ders saati toplamına bölünmesi ile de yıl sonu başarı puanı hesaplanır. Puanlama 100 tam puan üzerinden yapılır, okuldaki 6 ncı, 7 nci ve 8 inci sınıflardaki en yüksek puan 500 tam puana dönüştürülür. Öğrencinin, öğretim sürecinde elde ettiği kazanımların puana dönüşmüş halidir. Bu yolla öğrencinin sene boyunca eğitim sürecindeki performans ve gayretleri değerlendirmeye alınmaktadır.

Bu puanın içerisinde öğrencinin yazılı, sözlü, ödev ve benzeri çalışmalarının tamamı yer alacaktır. Seviye belirleme sınavında yer almayan Görsel Sanatlar, Teknoloji ve Tasarım, Müzik ve Beden Eğitimi ile seçmeli derslerden aldığı puanlar da burada etkili olacağından öğrenciler tarafından nitelenen önemli-önemsiz ders ayrımı söz konusu olmayacaktır.

Davranış Puanı (DP)

Davranış Puanı, öğrencinin, okul içindeki davranışlarının, okul kurallarına bağlılığının, sosyal gelişiminin, sosyal çevresi ile ilişkilerinin Bakanlıkça ilan edilecek ölçütlere göre değerlendirilir.

Davranış puanı, öğrencinin derslerine fiilen giren tüm öğretmenlerin ders yılı sonunda ayrı ayrı verecekleri puanların aritmetik ortalaması alınarak elde edilir. Puanlama 100 tam puan üzerinden yapılır ve 500 tam puana dönüştürülür.

Orta Öğretime Yerleştirme Puanının Hesaplanması ve Yerleştirme;

Yerleştirme puanının hesaplanmasında 6, 7 ve 8. sınıflarda her yıl için bir Sınıf Puanı (SP) hesaplanacaktır.

Herhangi bir sebeple Seviye Belirleme Sınavına katılmayan öğrencinin sınava girmediği yıla ait SBS puanı, o yılın en düşük SBS puanı olarak kabul edilecektir. Örneğin: 6. sınıfta sınava girmeyen öğrenci, 7. sınıfta sınava girdiğinde 6. sınıf puanı en düşük puan olarak alınacaktır.

İLKÖĞRETİM
SEVİYE BELİRLEME SINAVI (SBS)
YILSONU BAŞARI PUANI (YBP)
DAVRANIŞ PUANI (DP)
SINIF DÜZEY
6. SINIF
% 70
% 25
% 5
6.SINIF OYP (% 25)
7. SINIF
% 70
% 25
% 5
7.SINIF OYP (% 35)
8. SINIF
% 70
% 25
% 5
8.SINIF OYP (% 40)
TOPLAM
-
G-OYP

Bu puanın hesaplanmasında o yıla ait Seviye Belirleme Sınavı Puanının (SBS) %70’i, bu puan türüne dönüştürülmüş olan, Yılsonu Başarı Puanının (YBP) %25’i yine aynı şekilde Davranış Puanının (DP) % 5’i alınacaktır.

Bu şekilde elde edilen puanlardan, 6. sınıf puanının (SP6) %25’i, 7. sınıf puanının (SP7) %35’i 8. sınıf puanının (SP8) %40 alınmak suretiyle Orta Öğretime Yerleştirme Puanı (OYP) elde edilecektir.

2007-2008 Öğretim yılında sınava girecek 7. sınıfların yerleştirme puan hesabı, 7.sınıf için hesaplanan sınıf puanının %40’ı, 8.sınıf için hesaplanan sınıf puanının %60’ı alınarak hesaplanacaktır.

Farklı türdeki bu puanlara göre adaylardan alınacak tercih başvurularından sonra, önceden ilan edilen kontenjanlar doğrultusunda puan üstünlüğü esasına dayalı olarak merkezî yerleştirme yapılacaktır.

Özel yetenek gerektiren liseler (Güzel Sanatlar ve Spor Liseleri) ile genel liseler ve meslek liseleri bu yerleştirmenin dışında tutulacaktır. Ancak burada oluşturulan verilerden hareketle öğrencinin meslek liselerine ve hangi mesleğe yönlendirileceği ile ilgili kanaat oluşturulmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.

Uygulama

Orta Öğretime Geçiş Sistemi 2008 yılı itibarıyla uygulanmaya başlanacaktır. Öğrencilerin okul içindeki başarısı, performansı ve davranışları 2007-2008 öğretim yılında değerlendirmeye alınacaktır.

Yerleştirme

Genel Müdürlük tarafından tercih başvuruları alınmak suretiyle puan üstünlüğü esasına dayalı olarak önceden belirlenmiş kontenjanlara göre yerleştirme yapılır. Ortaöğretim yerleştirme puanlarının eşit olması halinde 8. sınıf SBS puanına, eşitliğin devamı halinde, 7. sınıf SBS puanı, yine eşit olması halinde 6. sınıf SBS puanı yüksek olana öncelik verilir. Bunların da eşit olması halinde tercih önceliği dikkate alınır. 

SBS’YE HAZIRLIK SÜRECİNDE ANNE BABALARA ÖNERİLER

Sınavı kazanmak kimin amacı?

Bu soru sınava hazırlanan öğrenciler açısından en kritik konuyu oluşturmaktadır. Her insanda olduğu gibi, öğrenciler de kendi amaçları haline getirmedikleri bir şeyin peşine düşmemektedir. Oysa Anadolu Lisesine giriş sınavını kazanmak çoğunlukla anne-babanın amacı olarak karşımıza çıkmaktadır. Yani veli kendisine göre bir hedef ve amaç koymakta ve çocuğunun buna ulaşması için kendince önlem almaktadır. Eğer öğrenci için de bu hedef uygunsa bir iş birliği doğmaktadır. Ancak öğrenci bu hedefi gereksiz ya da yüksek buluyorsa o zaman çatışma çıkmaktadır. Çatışmanın odakta olduğu sınav maratonu doğal olarak verimsiz kalmaktadır. Bu nedenle, sınav kimin amacı sorusunun cevabını netleştirin.

Çocuğumla nasıl iletişim kurmalıyım?

Sınav dönemindeki bir öğrenciyle nasıl iletişim kurulacağı tümüyle öğrencinin yapısına bağlıdır. Öğrencilerin sorumluluk ve motivasyon özellikleri onlarla nasıl iletişim kuracağımızı belirleyen en önemli faktördür. Aşağıda motivasyon ve sorumluluk özellikleri açısından öğrenci tipleri ve bunlara yönelik iletişim modelleri gösterilmiştir.

Düzey 1
Düzey 2
Düzey 3
Düzey 4
Düzey 5
Düşük Özkontrol
Kontrol Var, Katılım Yok
Kontrol Altında Katılım
Sorumluluk Sahibi
Sorumlu ve Destekleyen
Çoğunlukla kendilerini kontrol etmekte güçlük çekerler. “Arkadaşıma vurmak istemedim ama kendimi tutamadım.” türünde ifadeler kullanırlar.  Öz denetimleri zayıftır.
Kontrol edildiklerinde pasif bir şekilde evde ya da sınıfta oturabilirler. Kontrolsüz davranışları azdır. Ancak ödevlere ve derslere katılım göstermekte isteksizdirler.
Öğretmen takibi olduğunda istenilen biçimde davranırlar. Ancak otorite ortadan kalktığında derse katılımları düşer. Dışsal motivasyonla hareket geçerler.
Kişisel sorumluluklarını yerine getirirler. Düzenli ve istenilen davranışları yerine getiren öğrencilerdir. Ödevlerini düzgün bir şekilde yapar ve derse katılırlar.
Kendi sorumluluklarını harfiyen yerine getirdikleri gibi başka arkadaşlarına da istekli bir şekilde destek olurlar. Sınıfın aranan elemanlarıdır.
Bu grupta genel olarak çok az sayıda öğrenci yer almaktadır. Bu tür öğrencileri bu tür merkezi ve rekabete dayalı bir sınav için zorlamaya hiç gerek yoktur.
Bu öğrenciler sürekli “çalış” diyerek zorlanan ama verim alınamayan öğrencilerdir. Genellikle geçmişten getirdikleri öğrenme becerileri zayıf olduğundan mevcut konuları içselleştirmekte zorlanırlar. Sınavlarda başarılı olabilirler ama yarışmaya dayalı merkezi sınavlarda en üstlerde yer almaları oldukça zordur.
En kritik öğrenci grubu bu özellikte olanlardır. Zira bu öğrenciler eğer uygun bir çalışma ve iletişim ortamı sağlanırsa başarılı sonuçlar alabilirler.  Bu tür öğrencilere yönelik olarak yapılabilecek en kötü iletişim stratejisi baskı altında çalışmaya zorlamaktır. Özellikle anne-babanın zorlaması öğrencinin kendini çok daha kötü hissetmesine yol açmaktadır.

Bu tür öğrencilerle çalışma alışkanlığı, ders çalışma teknikleri, yalnız çalışabilme becerisi, sıkı bir izleme yöntemi vb. konularda girişimlerde bulunmak yararlı olabilir. Yoğun bir “cesaretlendirme” yaklaşımı etkili olabilmektedir. Sorgulama, eksik arama ve hatırlatma biçimindeki yaklaşımlar ters tepmektedir. Ders çalışması hatırlatılan bir öğrenci kendisini aptal ve beceriksiz algılayabilmektedir.

Bu gruptaki öğrenciler kendi başına çalışıp başarılı olabilirler. Ancak yanlış bir arkadaş ilişkisi ya da ilgisiz anne-baba tutumu bu öğrencilerin başarısızlığı için uygun bir ortam hazırlamaktadır. Uygun ev, okul ve arkadaşlık ortamları olduğunda son derece başarılı olabilecek öğrencilerdir. Zaman zaman “Çok çalışıyorsun yeter artık!” türü uyarılara bile ihtiyaç duyabilirler.
Bu gruptaki öğrenciler ilk gruptaki gibi nadir görülen çocuklardandır. Bu tür öğrencilerin sınavı kazanması için herhangi bir desteğe ihtiyacı yoktur.

Evde nasıl bir çalışma ortamı sağlamalıyım?

Her çocuk için tek bir çalışma ortamından söz edilemez. Muhakkak surette düzenli bir masa, dik bir oturuş, sessiz bir oda şartı yoktur. Bu tür özellikler çocukların öğrenme stillerine göre değişir. Önemli olan verim alabilmektir. Bazı öğrenciler fon müziği ile uzanarak daha verimli çalışabilir. Öğrenci ders çalışırken yan odada onun için çok cazip ortamlar yaratmaktan kaçının. Eğer çocuğunuz siz onun yanındayken daha verimli çalışıyorsa yakınında yöresinde bulunun. Yalnız çalışamayan öğrencilerin uygun bir arkadaşıyla çalışması için ortam oluşturun. Aksi halde telefon ya da messenger aracılığıyla iletişim kurmaya çalışacaktır.

Çocuğuma nasıl davranmalıyım?

Şimdiye kadar yapıp da sonuç alamadığınız taktik, strateji ve uygulamalardan kaçının. İşe yaramadığını gördüğünüz bir davranışı daha fazla yapmanızın bir faydası yoktur. Bu durumlarda çocuğunuza müdahale etmek yerine kendize müdahale etmeyi deneyebilirsiniz. Ayrıca;

- 40-45 dakikalık çalışmalar sonrasında,10-15 dakika mola vermesini önerin. Zorlandığı derslerin çalışma süresi daha kısa periyotlarla olabilir. Bu konuda aşırı müdahalelerden kaçının.

- Çocuğunuzu düzenli aralıklarla tekrar yapması ve eksiklerini ertelemeden, zamanında telafi etmesi konusunda yönlendirin.

- Davranışlarınızda ve önerilerinizde tutarlı ve kararlı davranmaya dikkat edin.

- Sınav sonuçlarını, eleştirip yargılamadan birlikte değerlendirin. Eksiklerini tespit etmesinde ona yardımcı olmaya çalışın.

“Yeter ki Çalış Sendromu”ndan kaçının.

Aileler sen yeter ki çalış biz ne gerekirse yaparız diyerek çocuğun gelecekteki davranış kalıplarını da dejenere edebilmektedir. Yalvararak, otorite boşluğu oluşturarak sınavı kazanabilirsiniz ama çocuğunuzu kaybedebilirsiniz.

Daha Detaylı bilgi için; http://yayim.meb.gov.tr/dergiler/pdf/2602.pdf adresinden Tebliğler Dergisinin Kasım 2007 sayısında sayfa 955'te bulunan "MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ORTAÖĞRETİM KURUMLARINA GEÇİŞ YÖNERGESİ" başlıklı kısmı inceleyebilirsiniz.