ORTA
ÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ ve SBS
İlköğretim müfredatının
temel unsurlarını esas alan, öğrencilerin ilköğretimdeki performansını
daha doğru bir şekilde ve çok yönlü olarak ölçen ve ortaöğretim kurumlarına
doğru bir şekilde geçiş için zemin sağlayan Orta Öğretime Geçiş
Sistemi (OGES) ortaya çıkmıştır.
Yeni geliştirilen
model, öğrencilerin performansını, sürece dayalı bir şekilde ve çok
boyutlu olarak ölçmeye dayanmaktadır.
Bu sistem,
1.
İlköğretim müfredatının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve yeni müfredatın
temel felsefesinin yerleşmesini sağlamayı,
2.
Okulda sunulan eğitim ve öğretimi güçlendirmeyi ve daha anlamlı kılmayı,
3. Ortaöğretime
geçişi, tek bir sınava bağlamadan, sürece dayalı ve objektif bir yerleştirme
ile gerçekleştirmeyi,
4.
İlköğretim okullarında, okulda gerçekleştirilen eğitim ve öğretime odaklı
değerlendirme yapabilmenin zeminini hazırlamayı,
5.
Eğitim ve öğretimde kaliteyi artırmak ve okul dışı eğitim faaliyetlerini
okul programlarıyla destekli ve uyumlu hale gelmesini sağlamayı,
6. Yeni
modelle 6, 7, ve 8. sınıflarda yapılacak seviye belirleme sınavları
ile öğrencinin süreç içindeki gelişimini değerlendirmeyi,
7.
Okullar arasındaki niteliğe ve niceliğe dayalı farklılıkları gidermeye
yönelik veriler elde etmeyi,
8. Ortaöğretim
Yöneltme ve Davranış Puanı ile öğrencilerin 3 yıl sonunda yapılan gözlemlere
dayalı olarak yetenek, ilgi ve değerlerine uygun alanlara yönelmelerini
kolaylaştırmayı,
9.
Öğrencilerin performans ve proje ödevlerini ortaöğretim kurumlarına
yerleştirme sürecinde Davranış ve Yönlendirme Puanı ile Yıl Sonu Başarı
Puanı yoluyla değerlendirmeyi,
10. Öğrenciler
üzerindeki sınav kaygısının azaltılarak, öğrencinin sosyal ve kişisel
gelişimine zaman ayırmasını sağlamayı amaçlamaktadır.
Orta Öğretime
Geçiş Sisteminin (OGES) Yapısı;
Sistem 3
ana unsurdan oluşmaktadır;
SEVİYE
BELİRLEME SINAVLARI (SBS)
Her yıl Haziran
ayında ders yılı bitiminden sonra 6, 7 ve 8. sınıflarda, öğrencinin
derslerden, o yılın müfredatında belirtilen kazanımları ölçen sınavlardır.
Bu sınav, kesinlikle bir sıralama sınavı niteliğinde olmayıp, sadece
öğrencinin Türkçe, Matematik, Fen ve Teknoloji, Sosyal Bilgiler
ve Yabancı Dil alanında sene içerisinde öğrendiği
konulardan kazanımlarını yoklayacak, güçlük derecesi yüksek olmayan,
okuluna normal olarak devam eden her öğrencinin üstesinden gelebileceği
sorularla yapılacaktır.
Özellikle ortaöğretime
geçişte dikkate alınacak puan türünün oluşturulabilmesi ve yabancı dil
ile ilgili endişelerin ortadan kaldırılması amacıyla ağırlıklı
puan hesaplaması yapılacaktır.
|
TESTLERİN
KATSAYILARI |
SINIF |
TÜRKÇE |
MATEMATİK |
FEN
VE TEKNOLOJİ |
SOSYAL
BİLGİLER |
YABANCI
DİL |
6.
SINIF |
4 |
4 |
3 |
3 |
1 |
7.
SINIF |
4 |
4 |
3 |
3 |
1 |
Soru sayısı;
6, 7 ve 8. sınıflarda öğrencinin yaş durumu dikkate alınarak farklı
sayılarda olacaktır.
| SINIF |
TOPLAM
SORU SAYISI |
SÜRE |
6.
SINIF |
80 |
100
dk. |
7.
SINIF |
90 |
110
dk. |
8.
SINIF |
100 |
120
dk. |
Soruların
dağılımı ve test bölümlerinin oluşturulması, dersin haftalık
ders programı içerisindeki ağırlığına orantılı olarak yaklaşık değerlerin
tamamlanması esas alınarak belirlenmiştir.
SORU
DAĞILIMLARI |
SINIF |
TÜRKÇE |
MATEMATİK |
FEN
VE TEKNOLOJİ |
SOSYAL
BİLGİLER* |
YABANCI
DİL |
6.
SINIF |
19 |
16 |
16 |
16 |
13 |
7.
SINIF |
21 |
18 |
18 |
18 |
15 |
*Sosyal
Bilgiler sorularının içinde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi soruları da
yer alacaktır. Ancak bu dersten muaf olan öğrencilerle bunları cevaplamak
istemeyen öğrenciler için alternatif Sosyal Bilgiler soruları yer alacaktır.
Seviye Belirleme
Sınavı 2007-2008 Öğretim Yılında,
6. sınıflar
için 21 Haziran 2008
7. sınıflar
için 22 Haziran 2008 tarihinde, tüm il ve ilçe merkezlerinde
ve yurt dışındaki okullarda gerçekleştirilecektir. Sınav başvuruları
için özel bir işleme gerek kalmadan sadece bankaya sınav harcının
yatırılması yeterli olacaktır.
Yılsonu
Başarı Puanı (YBP)
Öğrencinin derslerden
aldığı yıl sonu puanları, o derslere ait haftalık ders saati ile çarpılarak
ağırlıklı yıl sonu puanları hesaplanır. Bu puanların toplamının, o derslere
ait haftalık ders saati toplamına bölünmesi ile de yıl sonu başarı puanı
hesaplanır. Puanlama 100 tam puan üzerinden yapılır, okuldaki 6 ncı,
7 nci ve 8 inci sınıflardaki en yüksek puan 500 tam puana dönüştürülür.
Öğrencinin, öğretim sürecinde elde ettiği kazanımların puana dönüşmüş
halidir. Bu yolla öğrencinin
sene boyunca eğitim sürecindeki performans ve gayretleri değerlendirmeye
alınmaktadır.
Bu puanın içerisinde
öğrencinin yazılı, sözlü, ödev ve benzeri çalışmalarının tamamı yer
alacaktır. Seviye belirleme sınavında yer almayan Görsel Sanatlar, Teknoloji
ve Tasarım, Müzik ve Beden Eğitimi ile seçmeli derslerden aldığı puanlar
da burada etkili olacağından öğrenciler tarafından nitelenen önemli-önemsiz
ders ayrımı söz konusu olmayacaktır.
Davranış
Puanı (DP)
Davranış Puanı,
öğrencinin, okul içindeki davranışlarının, okul kurallarına bağlılığının,
sosyal gelişiminin, sosyal çevresi ile ilişkilerinin Bakanlıkça ilan
edilecek ölçütlere göre değerlendirilir.
Davranış puanı,
öğrencinin derslerine fiilen giren tüm öğretmenlerin ders yılı sonunda
ayrı ayrı verecekleri puanların aritmetik ortalaması alınarak elde edilir.
Puanlama 100 tam puan üzerinden yapılır ve 500 tam puana dönüştürülür.
Orta Öğretime
Yerleştirme Puanının Hesaplanması ve Yerleştirme;
Yerleştirme puanının
hesaplanmasında 6, 7 ve 8. sınıflarda her yıl için bir Sınıf
Puanı (SP) hesaplanacaktır.
Herhangi bir sebeple
Seviye Belirleme Sınavına katılmayan öğrencinin sınava girmediği yıla
ait SBS puanı, o yılın en düşük SBS puanı olarak kabul edilecektir.
Örneğin: 6. sınıfta sınava girmeyen öğrenci, 7. sınıfta sınava girdiğinde
6. sınıf puanı en düşük puan olarak alınacaktır.
|
İLKÖĞRETİM |
SEVİYE
BELİRLEME SINAVI (SBS) |
YILSONU
BAŞARI PUANI (YBP) |
DAVRANIŞ
PUANI (DP) |
SINIF
DÜZEY |
| 6.
SINIF |
%
70 |
%
25 |
%
5 |
6.SINIF
OYP (% 25) |
| 7.
SINIF |
%
70 |
%
25 |
%
5 |
7.SINIF
OYP (% 35) |
| 8.
SINIF |
%
70 |
%
25 |
%
5 |
8.SINIF
OYP (% 40) |
| TOPLAM |
- |
G-OYP |
Bu puanın hesaplanmasında
o yıla ait Seviye Belirleme Sınavı Puanının (SBS) %70’i,
bu puan türüne dönüştürülmüş olan, Yılsonu Başarı Puanının (YBP)
%25’i yine aynı şekilde Davranış Puanının (DP) % 5’i
alınacaktır.
Bu şekilde elde
edilen puanlardan, 6. sınıf puanının (SP6) %25’i, 7.
sınıf puanının (SP7) %35’i 8. sınıf puanının (SP8)
%40 alınmak suretiyle Orta Öğretime Yerleştirme Puanı
(OYP) elde edilecektir.
2007-2008
Öğretim yılında sınava girecek 7. sınıfların yerleştirme puan
hesabı, 7.sınıf için hesaplanan sınıf puanının %40’ı, 8.sınıf
için hesaplanan sınıf puanının %60’ı alınarak hesaplanacaktır. |
Farklı türdeki bu
puanlara göre adaylardan alınacak tercih başvurularından sonra, önceden
ilan edilen kontenjanlar doğrultusunda puan üstünlüğü esasına dayalı
olarak merkezî yerleştirme yapılacaktır.
Özel yetenek gerektiren
liseler (Güzel Sanatlar ve Spor Liseleri) ile genel liseler ve meslek
liseleri bu yerleştirmenin dışında tutulacaktır. Ancak burada oluşturulan
verilerden hareketle öğrencinin meslek liselerine ve hangi mesleğe yönlendirileceği
ile ilgili kanaat oluşturulmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.
Uygulama
Orta Öğretime Geçiş
Sistemi 2008 yılı itibarıyla uygulanmaya başlanacaktır. Öğrencilerin
okul içindeki başarısı, performansı ve davranışları 2007-2008 öğretim
yılında değerlendirmeye alınacaktır.
Yerleştirme
Genel Müdürlük tarafından
tercih başvuruları alınmak suretiyle puan üstünlüğü esasına dayalı olarak
önceden belirlenmiş kontenjanlara göre yerleştirme yapılır. Ortaöğretim
yerleştirme puanlarının eşit olması halinde 8. sınıf SBS puanına, eşitliğin
devamı halinde, 7. sınıf SBS puanı, yine eşit olması halinde 6. sınıf
SBS puanı yüksek olana öncelik verilir. Bunların da eşit olması halinde
tercih önceliği dikkate alınır.
SBS’YE
HAZIRLIK SÜRECİNDE ANNE BABALARA ÖNERİLER
Sınavı kazanmak
kimin amacı?
Bu soru sınava hazırlanan
öğrenciler açısından en kritik konuyu oluşturmaktadır. Her insanda olduğu
gibi, öğrenciler de kendi amaçları haline getirmedikleri bir şeyin peşine
düşmemektedir. Oysa Anadolu Lisesine giriş sınavını kazanmak çoğunlukla
anne-babanın amacı olarak karşımıza çıkmaktadır. Yani veli kendisine
göre bir hedef ve amaç koymakta ve çocuğunun buna ulaşması için kendince
önlem almaktadır. Eğer öğrenci için de bu hedef uygunsa bir iş birliği
doğmaktadır. Ancak öğrenci bu hedefi gereksiz ya da yüksek buluyorsa
o zaman çatışma çıkmaktadır. Çatışmanın odakta olduğu sınav maratonu
doğal olarak verimsiz kalmaktadır. Bu nedenle, sınav kimin amacı sorusunun
cevabını netleştirin.
Çocuğumla
nasıl iletişim kurmalıyım?
Sınav dönemindeki
bir öğrenciyle nasıl iletişim kurulacağı tümüyle öğrencinin yapısına
bağlıdır. Öğrencilerin sorumluluk ve motivasyon özellikleri onlarla
nasıl iletişim kuracağımızı belirleyen en önemli faktördür. Aşağıda
motivasyon ve sorumluluk özellikleri açısından öğrenci tipleri ve bunlara
yönelik iletişim modelleri gösterilmiştir.
| Düzey
1 |
Düzey
2 |
Düzey
3 |
Düzey
4 |
Düzey
5 |
| Düşük
Özkontrol |
Kontrol
Var, Katılım Yok |
Kontrol
Altında Katılım |
Sorumluluk
Sahibi |
Sorumlu
ve Destekleyen |
Çoğunlukla
kendilerini kontrol etmekte güçlük çekerler. “Arkadaşıma vurmak
istemedim ama kendimi tutamadım.” türünde ifadeler kullanırlar.
Öz denetimleri zayıftır.
|
Kontrol edildiklerinde
pasif bir şekilde evde ya da sınıfta oturabilirler. Kontrolsüz davranışları
azdır. Ancak ödevlere ve derslere katılım göstermekte isteksizdirler.
|
Öğretmen takibi
olduğunda istenilen biçimde davranırlar. Ancak otorite ortadan kalktığında
derse katılımları düşer. Dışsal motivasyonla hareket geçerler.
|
Kişisel sorumluluklarını
yerine getirirler. Düzenli ve istenilen davranışları yerine getiren
öğrencilerdir. Ödevlerini düzgün bir şekilde yapar ve derse katılırlar.
|
Kendi sorumluluklarını
harfiyen yerine getirdikleri gibi başka arkadaşlarına da istekli
bir şekilde destek olurlar. Sınıfın aranan elemanlarıdır.
|
Bu grupta genel
olarak çok az sayıda öğrenci yer almaktadır. Bu tür öğrencileri
bu tür merkezi ve rekabete dayalı bir sınav için zorlamaya hiç gerek
yoktur.
|
Bu öğrenciler
sürekli “çalış” diyerek zorlanan ama verim alınamayan öğrencilerdir.
Genellikle geçmişten getirdikleri öğrenme becerileri zayıf olduğundan
mevcut konuları içselleştirmekte zorlanırlar. Sınavlarda başarılı
olabilirler ama yarışmaya dayalı merkezi sınavlarda en üstlerde
yer almaları oldukça zordur.
|
En kritik öğrenci
grubu bu özellikte olanlardır. Zira bu öğrenciler eğer uygun bir
çalışma ve iletişim ortamı sağlanırsa başarılı sonuçlar alabilirler.
Bu tür öğrencilere yönelik olarak yapılabilecek en kötü iletişim
stratejisi baskı altında çalışmaya zorlamaktır. Özellikle anne-babanın
zorlaması öğrencinin kendini çok daha kötü hissetmesine yol açmaktadır.
Bu
tür öğrencilerle çalışma alışkanlığı, ders çalışma teknikleri,
yalnız çalışabilme becerisi, sıkı bir izleme yöntemi vb. konularda
girişimlerde bulunmak yararlı olabilir. Yoğun bir “cesaretlendirme”
yaklaşımı etkili olabilmektedir. Sorgulama, eksik arama ve hatırlatma
biçimindeki yaklaşımlar ters tepmektedir. Ders çalışması hatırlatılan
bir öğrenci kendisini aptal ve beceriksiz algılayabilmektedir.
|
Bu gruptaki
öğrenciler kendi başına çalışıp başarılı olabilirler. Ancak yanlış
bir arkadaş ilişkisi ya da ilgisiz anne-baba tutumu bu öğrencilerin
başarısızlığı için uygun bir ortam hazırlamaktadır. Uygun ev, okul
ve arkadaşlık ortamları olduğunda son derece başarılı olabilecek
öğrencilerdir. Zaman zaman “Çok çalışıyorsun yeter artık!” türü
uyarılara bile ihtiyaç duyabilirler.
|
Bu gruptaki
öğrenciler ilk gruptaki gibi nadir görülen çocuklardandır. Bu tür
öğrencilerin sınavı kazanması için herhangi bir desteğe ihtiyacı
yoktur.
|
Evde nasıl
bir çalışma ortamı sağlamalıyım?
Her çocuk için tek
bir çalışma ortamından söz edilemez. Muhakkak surette düzenli bir masa,
dik bir oturuş, sessiz bir oda şartı yoktur. Bu tür özellikler çocukların
öğrenme stillerine göre değişir. Önemli olan verim alabilmektir. Bazı
öğrenciler fon müziği ile uzanarak daha verimli çalışabilir. Öğrenci
ders çalışırken yan odada onun için çok cazip ortamlar yaratmaktan kaçının.
Eğer çocuğunuz siz onun yanındayken daha verimli çalışıyorsa yakınında
yöresinde bulunun. Yalnız çalışamayan öğrencilerin uygun bir arkadaşıyla
çalışması için ortam oluşturun. Aksi halde telefon ya da messenger aracılığıyla
iletişim kurmaya çalışacaktır.
Çocuğuma
nasıl davranmalıyım?
Şimdiye kadar yapıp
da sonuç alamadığınız taktik, strateji ve uygulamalardan kaçının. İşe
yaramadığını gördüğünüz bir davranışı daha fazla yapmanızın bir faydası
yoktur. Bu durumlarda çocuğunuza müdahale etmek yerine kendize müdahale
etmeyi deneyebilirsiniz. Ayrıca;
- 40-45 dakikalık
çalışmalar sonrasında,10-15 dakika mola vermesini önerin. Zorlandığı
derslerin çalışma süresi daha kısa periyotlarla olabilir. Bu konuda
aşırı müdahalelerden kaçının.
- Çocuğunuzu düzenli
aralıklarla tekrar yapması ve eksiklerini ertelemeden, zamanında telafi
etmesi konusunda yönlendirin.
- Davranışlarınızda
ve önerilerinizde tutarlı ve kararlı davranmaya dikkat edin.
- Sınav sonuçlarını,
eleştirip yargılamadan birlikte değerlendirin. Eksiklerini tespit etmesinde
ona yardımcı olmaya çalışın.
“Yeter ki
Çalış Sendromu”ndan kaçının.
Aileler sen yeter
ki çalış biz ne gerekirse yaparız diyerek çocuğun gelecekteki davranış
kalıplarını da dejenere edebilmektedir. Yalvararak, otorite boşluğu
oluşturarak sınavı kazanabilirsiniz ama çocuğunuzu kaybedebilirsiniz.
Daha
Detaylı bilgi için; http://yayim.meb.gov.tr/dergiler/pdf/2602.pdf
adresinden Tebliğler Dergisinin Kasım 2007 sayısında sayfa 955'te bulunan
"MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ORTAÖĞRETİM KURUMLARINA GEÇİŞ YÖNERGESİ"
başlıklı kısmı inceleyebilirsiniz.