Düşünme için öğretme

1. Herhangi bir konu, o alandaki sorulara verilen doğru ve makul cevapların nasıl elde edildiğini anlamakla elde edilebilir.
2. Bir kavramı öğrenme, ilgili konuda düşünürken o kavramın nasıl kullanıldığını öğrenmekle mümkündür.
3. Bir konuyu öğrenmek için, o konunun kısımları arasındaki bağlantıları ve ilişkileri ortaya çıkartmak yani akıl yürütmek ve düşünmek gerekir.

De Bono’nun programındaki düşünme becerilerinin bazıları

1. Bir problemin ya da fikrin artı, eksi ve ilginç olabilecek yanlarının belirlenmesi
2. Karar verme sürecince tüm faktörleri göz önünde bulundurabilme
3. Eylemlerin kısa, orta ve uzun vade sonuçlarını görebilme
4. Amaç belirleme
5. Amaçta odaklaşma
6. Öncelik sırasına koyma

Bazı soru çeşitleri ve uyardığı düşünme türleri

1. Hedeflerimizi belirlemeye yönelik sorular, bizi sorumluluklarımızı belirlemeye zorlar.
2. Bilginin doğruluğuna yönelik sorular, bizi bilginin kaynağını ve kalitesini yoklamaya zorlar.
3. Yorumlamaya yönelik sorular, bizi bilgiyi nasıl organize edip anlamlandıracağımızı araştırmaya zorlar.
4. Kabullenmelere ait sorular, sahip olduğumuz kabullenmeleri yeniden gözden geçirmeye zorlar.
5. Görüş açımıza yönelik sorular, sahip olduğumuz bakış açısını sorgulamaya yarar.

Düşünmeyi öğrenmede Sokrat yöntemi

   Sokrat yönteminde bir sorunun aydınlatılması soru matkabının sürekli konunun derinliklerine doğru itilmesi ile gerçekleşir. Bu işin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi, akıl yürütmenin basamaklarını izleyebilen eğitilmiş bir zihni yapıyı gerekli kılar.

1. Konunun ana temasını belirleyen genel amaç ve hedefler
2. Çözümü aranan genel soru ve problemler
3. İlgili alanda somut, deneysel tabanı oluşturan bilgi ve veriler
4. Konuyu oluşturan bilgiyi yorumlama ve değerlendirmede kullanılan düşünme biçimleri
5. İlgili alanda verileri organize etmeye yardımcı olan özel kavram ve terminolojiler
6. İlgili konuda kabul edilen anahtar kabullenmeler ve ilkeler
7. Belirli bir perspektiften ilgili alandaki ortak hedeflere ulaşmayı sağlayan genel bakış açısı ve görüş noktası

Tekrar Stratejileri

   Öğrenilmek istenen bilginin sesli ya da zihinsel olarak tekrar edilmesi sürecidir. Öğrenilmesi gereken bazı bilgi türleri yeterince tekrar edilerek uzun süreli belleğe alınabilir. Örneğin, Periyodik Cetvelin belli bir süre düzenli tekrar yoluyla öğrenilmesi gibi. Yapılan çalışmalar sonucunda sık ve yoğun tekrar ile etkili öğrenme arasında bir ilişki kurulamamıştır. Bu da göstermektedir ki, bilinçsizce yapılan sık tekrar öğrenmeyi kolaylaştırmaz, tam aksine öğrenilenlere zarar bile verebilir. Tekrarın verimli olabilmesi için belli bir periyotta olması gerekir. Peki en verimli tekrar stratejisi nasıl gerçekleşir? Ders çalışma sırasında dikkatin en yoğun olduğu dönemler, çalışmanın ilk ve son kısımlarıdır.

   Dikkat noktalarını artırmak için çalışmalarımızı uzun süreli olarak değil, aralar vererek yapmalıyız. Her 40 dakikada ortalama 5 dakikalık kısa aralar, dikkatimizi tekrar toplamamızı ve dahi iyi konsantre olmamızı sağlayacaktır. Elbette bu süre kural değildir. Çalışılan konuya, o anki psikolojik ve fiziksel durumunuza göre bu sürenin yeniden düzenlenmesi gerekebilir.

   Bugün 40 dakikalık ders işlendiğini düşünelim. Bu çalışma sonucunda öğrenilen bilgilerin büyük bir kısmı, tekrar yapılmadığı takdirde ilk 24 saat içerisinde kaybolacaktır. Bir hafta sonra ise öğrenilenlerin en fazla %20’sini hatırlayabileceğiz. Bu bir haftanın sonunda konuyu tekrar etmek istediğimizde ilk çalışma süresine yakın bir tekrar çalışmamız gerekmektedir. Bu ise büyük bir zaman ve enerji kaybıdır. Yapılan akademik çalışmalar tekrar için en uygun stratejinin, 40 dakikalık bir çalışma için, 10 dakika sonra 10 dakikalık bir tekrar, 1 saat sonra yapılan 10 dakikalık tekrar, bir gün ve bir hafta sonra yapılacak 5 dakikalık tekrar ve son olarak 1 ay sonra yapılacak 3’er dakikalık tekrar olduğunu göstermektedir.